Sáng 16/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả phát triển sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn giai đoạn 2021-2025, định hướng giai đoạn 2026-2030, triển khai theo các Quyết định số 919/QĐ-TTg và 922/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trườngTrần Đức Thắng dự và chỉ đạo Hội nghị.

Tại Hôi nghị Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cho biết, sau hơn 7 năm triển khai Chương trình OCOP và 3 năm thực hiện Chương trình du lịch nông thôn, cả hai đã đạt được nhiều kết quả nổi bật cụ thể:

1. Đối với Chương trình OCOP

Đến tháng 9/2025, cả nước có 17.316 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên (tăng 12.838 sản phẩm so với năm 2020, tăng 8.404 sản phẩm so với năm 2022, vượt 1,68 lần chỉ tiêu giao theo Quyết định số 919/QĐ-TTg ngày 01/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ), trong đó: 72,1% sản phẩm 3 sao, 27,1% sản phẩm 4 sao và 126 sản phẩm 5 sao. Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu cả nước với 32,3%, Đồng bằng sông Cửu Long đứng thứ hai với 22,2%, tiếp đến là vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chiếm 18%, thấp nhất là vùng Đông Nam Bộ với 6,5%).

2. Đối với Chương trình du lịch nông thôn

Có khoảng hơn 600 mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đang hoạt động (tăng tăng 1,64 lần so với năm 2021, thời điểm bắt đầu xây dựng Chương trình), tập trung nhiều ở khu vực miền núi phía Bắc và Đồng bằng sông Cửu Long. Bên cạnh đó, đã có gần 400 điểm du lịch ở khu vực nông thôn được UBND cấp tỉnh công nhận theo Luật du lịch, trong đó có 11,3% các điểm du lịch nông nghiệp, làng nghề; 21,2% điểm du lịch cộng đồng; 21,7% điểm du lịch sinh thái, còn lại là di tích lịch sử, thăm quan, lưu trú và thương mại dịch vụ. Hình thành nhiều mô hình du lịch đã tham gia và chuẩn hóa theo Bộ tiêu chí OCOP, đã có hơn 200 sản phẩm OCOP về dịch vụ du lịch cộng đồng, điểm du lịch đã được công nhận từ 3 sao trở lên (tăng 5,5 lần so với năm 2021, thời điểm bắt đầu xây dựng Chương trình), đặc biệt là đã có 02 sản phẩm OCOP 5 sao về du lịch nông thôn.

3. Một số tồn tại, hạn chế trong phát triển OCOP và du lịch nông thôn

a) Về phát triển sản phẩm OCOP

- Năng lực chủ thể OCOP còn hạn chế, đặc biệt là về nguồn vốn, năng lực quản trị, marketing và phát triển thị trường. Quy mô sản xuất còn nhỏ, dẫn đến nhiều khó khăn trong việc thích ứng với yêu cầu của thị trường, mở rộng quy mô, nâng cao sức cạnh tranh, đặc biệt là khả năng liên kết với doanh nghiệp phân phối, tham gia vào các kênh phân phối hiện đại.

- Chất lượng sản phẩm OCOP còn thiếu sự đồng đều, ổn định; nhiều sản phẩm OCOP còn chưa đặc sắc, thiếu liên kết sản xuất gắn với vùng nguyên liệu ổn định, đạt chuẩn; chưa khai thác hết giá trị văn hóa, tri thức bản địa gắn với câu chuyện sản phẩm. Hoạt động đổi mới, sáng tạo trong phát triển sản phẩm tuy có kết quả, nhưng vẫn còn hạn chế so với tiềm năng (tỷ lệ sản phẩm mới chỉ chiếm gần 8% tổng số sản phẩm OCOP được công nhận).

- Mặc dù bao bì, nhãn mác sản phẩm OCOP có sự cải thiện rõ rệt, tuy nhiên công tác xây dựng thương hiệu, sở hữu trí tuệ còn hạn chế, đặc biệt là việc hình thành các thương hiệu OCOP chất lượng, uy tín đối với người tiêu dùng.

- Công tác đánh giá, công nhận sản phẩm, hoạt động quản lý chất lượng, kiểm tra, giám sát sản phẩm sau khi công nhận ở nhiều địa phương chưa được quan tâm đúng mức, đặc biệt là chất lượng, an toàn thực phẩm sản phẩm OCOP.

b) Về phát triển du lịch nông thôn

- Công tác quy hoạch du lịch nông nghiệp, nông thôn còn thiếu trọng tâm, chưa phù hợp với tiềm năng lợi thế, đặc trưng của nhiều địa phương.

- Một số mô hình du lịch nông thôn còn tự phát, manh mún, quy mô nhỏ và trùng lặp, chưa khai thác được thế mạnh về điều kiện tự nhiên, văn hóa và tài nguyên nông nghiệp của địa phương.

- Chất lượng sản phẩm và dịch vụ chưa đáp ứng yêu cầu, các sản phẩm du lịch còn đơn điệu, thiếu bản sắc, ít đổi mới sáng tạo, chưa gắn với đặc thù và sản phẩm đặc sản của từng địa phương, còn mang tính tự phát và mùa vụ.

- Hoạt động du lịch còn thiếu sự chủ động, khả năng kết nối, liên kết điểm, tuyến du lịch còn hạn chế, đặc biệt là sự kết nối liên tỉnh, liên vùng,…

4. Định hướng phát triển Chương trình OCOP và Du lịch nông thôn giai đoạn 2026-2030

a) Đối với Chương trình OCOP

Giai đoạn 2026–2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu mỗi xã có ít nhất một sản phẩm OCOP đặc trưng, phấn đấu đến năm 2030 có 20.000 sản phẩm OCOP 3 sao trở lên, trong đó 150 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia.

Định hướng trọng tâm là chuyển từ OCOP “theo sản phẩm” sang OCOP “theo vùng và chuỗi giá trị”, lấy khoa học – công nghệ và chuyển đổi số làm trụ cột. Cùng với đó, phát triển du lịch nông thôn thông minh, xanh và bản sắc, gắn với mục tiêu “mỗi làng một điểm đến, mỗi sản phẩm một câu chuyện”.

Bộ cũng đề xuất thành lập Trung tâm Xúc tiến và Đổi mới sáng tạo OCOP Việt Nam, đóng vai trò cầu nối giữa nhà sản xuất – nhà khoa học – doanh nghiệp – thị trường, thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm và hợp tác quốc tế.

b) Đối với Chương trình du lịch nông thôn

Đẩy mạnh phát triển du lịch nông thôn gắn với các giá trị độc đáo, tiềm năng, lợi thế về tài nguyên nông nghiệp, làng nghề, văn hóa và môi trường sinh thái của các địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng tích hợp đa giá trị, bao trùm và bền vững.

- Phát triển các mô hình, điểm đến du lịch nông nghiệp, nông thôn theo  quy hoạch, gắn với tiềm năng, lợi thế  của địa phương.

- Phát triển các mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đặc sắc, chất lượng với các sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn mang đặc trưng vùng, miền, khai thác lợi thế nổi bật của khu vực nông thôn về sản phẩm OCOP, tiềm năng nông nghiệp, cảnh quan sinh thái, văn hóa truyền thống; phát triển hệ thống sản phẩm du lịch dựa trên khai thác liên kết chuỗi giá trị du lịch và nông nghiệp, đa dạng tính trải nghiệm, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu khách du lịch.

- Tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch nông thôn: Tăng cường tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kiến thức, nghiệp vụ cho các chủ thể, lao động du lịch nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là du lịch cộng đồng nhằm khai thác tối đa tiềm năng và tài nguyên du lịch của từng địa phương. Từng bước hình thành mạng lưới và nâng cao năng lực cho đội ngũ tư vấn về phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn.

- Tăng cường hoạt động quảng bá, giới thiệu và kết nối du lịch nông thôn: Đẩy mạnh tổ chức các sự kiện, lễ hội, diễn đàn, hoạt động quảng bá, xúc tiến, giới thiệu điểm đến và sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn; lồng ghép, phối hợp tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại gắn với sản phẩm OCOP; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, kết nối du lịch nông nghiệp, nông thôn.

III. Định hướng của tỉnh Quảng Ngãi thực hiện trong thời gian tới 

Trên cơ sở Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về kết quả phát triển sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn giai đoạn 2021- 2025 và định hướng giai đoạn 2026-2030. Sau khi Trung ương phê duyệt Chương trình Mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2026-2030; Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2026-2030. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ban ngành và địa phương chủ động, nghiên cứu tham mưu, đề xuất tỉnh triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP); kết nối thị trường, xúc tiến thương mại cho các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP gắn với phát triển du lịch cộng đồng, nông nghiệp nông thôn giai đoạn 2026 -2030 định hướng đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh đi vào chiều sâu và có hiệu quả.

Thanh Hiên – Phó Chi cục trưởng, Chi cục PTNT